Văn Hóa Làm Việc tại Hà Lan

Tổ tiên ta có câu “Nhập gia tùy tục”. Nếu bạn đã từng du học ở Hà Lan, hẳn bạn đã được tiếp xúc với rất nhiều bạn bè Hà Lan và theo đó là văn hóa, lối sống của con người nơi đây.

Khi bạn bắt đầu làm việc tại Hà Lan, một thử thách mới xuất hiện: Làm thế nào để thích nghi, hòa nhập và phát triển sự nghiệp trong môi trường này? Bất kể công ty bạn có đa quốc gia hay không, một điều chắc chắn là bạn sẽ va chạm và tiếp xúc (khá thường xuyên) với người bản xứ – có thể là đồng nghiệp, sếp, đối tác kinh doanh hay khách hàng của bạn.

Trong bài viết này, mình xin được chia sẻ những điều mình học được sau 4 năm làm việc tại Hà Lan, từ công ty nhỏ đến công ty lớn như Big 4. Những chia sẻ dưới đây hoàn toàn dựa vào trải nghiệm của riêng mình, do đó nó có thể không hoàn toàn đúng với trải nghiệm của những người khác. Phòng ban của mình có tới 90% là Hà Lan, đồng nghiệp quốc tế như mình chỉ đếm trên đầu ngón tay, nên trải nghiệm của mình có lẽ hơi bị thổi phồng một chút (hự hự). Thêm vào đó, văn hóa là một phạm trù rộng và khó có thể khái quát một cách chính xác hoặc đánh đồng tất cả mọi người. 

Dù gì chăng nữa, mình hi vọng bạn sẽ học được được những điều quan trọng nhất để chuẩn bị cho hành trình tìm kiếm công việc và phát triển sự nghiệp tại đất nước thanh bình, đáng yêu này.

Văn hóa và phong cách làm việc của người Hà Lan 

Thô lỗ hay thẳng thắn?

Hẳn bạn đã nghe nói người Hà Lan nổi tiếng cởi mở và thẳng thắn. Thẳng thắn đến mức nhiều khi bạn muốn chui đầu xuống đất vì những lời nhận xét của họ. 

Trong một buổi họp:

Mình: *đang say sưa thuyết trình*

Đồng nghiệp: “Xin lỗi phải cắt ngang mày. Mày có thể bỏ qua đoạn này và đi thẳng vào phần chính không? Thời gian còn lại cho buổi họp hôm nay không nhiều”.

Mình: “Okay, tao sẽ đi thẳng để đến mục chính”… *tua tốc độ 2x*

Nếu bạn gặp phải những tình huống này, đừng lo lắng hay nghĩ rằng đồng nghiệp muốn làm tổn thương bạn. Hầu hết mọi người từ nền văn hóa khác cũng sẽ hơi bị “choáng váng” khi nghe những lời vô cùng thẳng thắn, không chút mắm muối đường mật của các bạn Hà Lan. Đây là kinh nghiệm không chỉ của những người đến từ văn hóa Á Châu mà các bạn đến từ Mỹ, Anh và các nước khác ở Châu Âu nữa. 

Mình có thể khẳng định rằng, sự thẳng thắn này không phải do vấn đề cá nhân (rằng bạn không chiếm được cảm tình) mà đơn giản là người Hà Lan thích tiết kiệm thời gian và đạt được hiệu quả tối ưu. Ồ, đúng rồi, tiết kiệm – đơn giản – hiệu quả. Bảo sao người dân Hà Lan thích khuyến mại giảm giá như vậy :).

Sau một thời gian, bạn sẽ “miễn dịch” với những cú sốc nho nhỏ như vậy, và cảm thấy bình tĩnh, tự tin hơn. Hơn nữa, trong khá nhiều trường hợp, người Hà Lan thà mất lòng trước nhưng được lòng sau. Bạn đầu có thể họ khiến bạn cảm thấy hơi lúng túng, lo lắng hoặc không “an toàn”, nhưng dần dần bạn sẽ thấy họ là những người rất cởi mở, có chính kiến, dám lên tiếng khi thấy có gì đó không công bằng. Đồng nghiệp cũng sẽ sẵn sàng giúp đỡ và hào phóng chia sẻ với bạn khi bạn gặp khó khăn. Trải qua 2 nơi làm việc trong bốn năm qua, mình có rất nhiều đồng nghiệp dần trở thành bạn thân chính vì lý do này.

Đúng giờ

Mình chưa thấy có một nền văn hóa nào lại bị ám ảnh bởi thời gian như ở Hà Lan. 

Đi họp ư? Luôn có mặt trước 5-10 phút (lý do: để kịp đi lấy coffee). 

Video call ư? Không chậm dù chỉ 1 phút.

Phỏng vấn ư? Chậm 2 phút thôi là cơ hội nhận việc của bạn cũng cuốn theo chiều gió luôn.

Nếu có một thứ bạn cần phải nhớ khi đi làm hay xin việc ở đây, đó là đến đúng giờ! Nếu vì một lý do nào đó bạn biết bạn sẽ bị trễ, hãy nhớ gọi điện hay nhắn tin báo trước (với lý do chính đáng). 

Đây có lẽ là một trong những điểm khác biệt lớn nhất giữa văn hóa làm việc tại Hà Lan với văn hóa làm việc ở Việt Nam và nhiều nước khác trên thế giới.

Lần đi phỏng vấn tại PwC vòng thứ 2, mình bị xuống nhầm bến metro nên phải bắt một metro khác để quay lại (với lý do cực kỳ ngớ ngẩn: mình mải lẩm bẩm tập dượt phần Introducing yourself). Xuống bến metro, mình vẫn phải đi bộ 1,5km mới đến tòa nhà công ty. Tin buồn? Mình có 10 phút trước khi vào phỏng vấn. Mình suýt phải cởi giày để chạy cho nhanh, vừa chạy vừa thở hổn hển tự an ủi bản thân: “Running for the future! ;)”. Mình may là vẫn kịp báo lễ tân lúc đúng giờ phỏng vấn, mình chính thức vừa bắt tay với đồng nghiệp phỏng vấn mình (giờ trở thành bạn thân) vừa thở dốc. 

Các bạn đừng như mình nhé!

Kiêu ngạo hay tự tin?

Mình quan sát thấy các đồng nghiệp Hà Lan cho dù cùng lứa tuổi với mình hay ít tuổi hơn mình đều rất tự tin. Đôi khi bạn cảm thấy họ hơi “kiêu ngạo” vì dám “cãi” sếp và tỏ ra cái gì cũng biết. Ở Việt Nam mà dám cãi cấp trên ư? Coi chừng nhé!

Tuy nhiên, đây là một phần của văn hóa chung của Hà Lan. Mọi người thường rất quả quyết và chắc chắn với quan điểm và ý kiến của bản thân. Có lẽ điểm này có gốc rễ từ nền giáo dục coi trọng cá nhân và tôn trọng sự dân chủ. Ngay cả khi bạn là thực tập sinh – cấp thấp nhất tại công ty/ tổ chức của bạn – bạn vẫn có quyền lên tiếng và bảo vệ ý kiến của mình. Hầu hết mọi người đều rất đề cao và sẵn sàng lắng nghe bạn!

Bản thân mình cũng phải thay đổi rất nhiều để thích nghi với cách giao tiếp và thái độ làm việc này, một phần do mình sinh ra và lớn lên ở Việt Nam, và cũng một phần vì mình khá e dè và sợ mất lòng người khác.

Bài học rút ra là, khi làm việc tại Hà Lan, bạn hãy mạnh dạn đưa ra ý kiến của mình (kể cả trái chiều). Tự tin là một trong những chìa khóa then chốt để phát triển sự nghiệp tại đây!

Làm ra làm, chơi ra chơi

Một điều rất đáng học hỏi ở văn hóa làm việc của Hà Lan, đó là sự nghiêm túc, chuyên nghiệp. Khi làm việc, bạn cần làm hết mình, tập trung vào nào nó và giải quyết công việc cho xong. Ngay cả ở công ty mình, mọi người cũng thường cố gắng đến sớm và kết thúc làm việc trước 6 giờ. Không ai muốn ngồi dây dưa đến muộn cả. Nếu muộn rồi bạn vẫn còn ngồi đó, đồng nghiệp hoặc sếp sẽ giục bạn đi về.

Ngược lại, khi đi chơi, hoặc tụ tập ăn huống hoặc team outing, thì mọi người đều xả hết mình và chơi hết mình. 

Phòng ban của mình mỗi năm đều tổ chức chuyến đi trượt tuyết trong vòng 3-4 ngày. Mỗi lần đó lại có chuyện tán gẫu cho mọi người, nhiều chuyện làm cho người ta cười chảy nước mắt. Ở chỗ làm thì nghiêm túc là thế, nhưng lúc đi chơi thì mới biết các bác lãnh đạo ấy sành ăn chơi và nhảy múa như thế nào.

Vì thế, hãy làm việc hết mình và chơi hết mình. Thực sự đây là cách làm việc và chơi bời vô cùng hiệu quả, khiến cho bạn enjoy công việc và cuộc sống hơn rất nhiều.

Làm việc tại Hà Lan là một trải nghiệm thú vị sẽ góp phần thay đổi con người bạn theo nhiều cách tốt hơn. 

Có rất nhiều điều bạn có thể học hỏi, và đồng thời cũng có rất nhiều điều đồng nghiệp Hà Lan cũng sẽ học hỏi được ở bạn. Đó có thể là sự tận tâm, chăm chỉ, hết mình cho tập thể, hay sự khéo léo trong giao tiếp, đàm phán.

Còn nhiều điều thú vị mình muốn chia sẻ với các bạn trong chủ đề này. Hẹn gặp lại bạn ở các bài viết tiếp theo!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: